Zirai bayilikte veresiye, işin doğasıdır: çiftçi girdiyi sezon başında alır, borcunu ürününü sattığında öder. Sorun, bu düzenin çoğu zaman bir defterde, tezgâhtakinin hafızasında ya da birbirinden kopuk tablolarda yürümesidir. Çiftçi cari takip programı, her veresiye satışı çiftçinin ekili ürününün hasat ayına bağlar ve borcun ne zaman, hangi üründen kapanacağını baştan görünür kılar.
Satış anında hasat vadesi
Tezgâh ekranında çiftçi seçildiğinde kartında ekili ürünleri ve risk durumu görünür. Ödeme türü veresiye seçildiğinde, vade çiftçinin ürününe göre önerilir: zeytinde kasım-aralık, buğdayda temmuz, pamukta ekim-kasım gibi. Vade farkı oranı yönetim ayarlarından gelir ve fişte ayrı bir satır olarak yazılır. Limitin üzerine çıkan satışta sistem uyarır; belirlenen eşiğin ötesinde satış ancak yetkili onayıyla yapılır.
Ürün bazlı alım geçmişi
Her satış kalemi; hangi ürün grubunun, hangi tarihte, hangi tutarla alındığını üç yıla kadar geriye dönük saklar. Böylece “bu çiftçi geçen yıl domatese ne kadar gübre aldı?” sorusu tek ekranda yanıtlanır. Bu geçmiş, hem bir sonraki sezonun ön siparişini planlamakta hem de limit belirlemekte kullanılır.
Ödeme planı ve senet
Hasat gecikti ya da ürün değerlenmedi ise borç birkaç taksite bölünür. Plan, çiftçi kartına ve çiftçi portalına aynı anda düşer; her taksitin tarihi ve tutarı görünür. Büyük alımlarda senetli satış yapılabilir; senet cari kartta ayrı bir hareket olarak izlenir.
Risk ve vadesi geçen listesi
Muhasebe ekranı, vadesi geçen borçları gecikme gününe ve tutara göre sıralar. Her çiftçi için bir risk puanı hesaplanır: gecikme süresi, limit kullanımı ve ödeme geçmişi bu puanı belirler. Liste, hangi çiftçiyle önce görüşüleceğini gösterir; tahsilat hatırlatma mesajı ekrandan hazırlanabilir (demoda gerçek gönderim yapılmaz).
Hasat vadesi tahsilat takvimi
Takvim, önümüzdeki ayların beklenen tahsilatını ürün kırılımıyla gösterir. Kasım ayında zeytinden ne kadar, ağustosta domatesten ne kadar tahsilat beklendiği bir bakışta görülür. Bu tablo, bayinin kendi tedarikçi ödemelerini ve sezon başı stok alımlarını planlamasında doğrudan kullanılır.
Çiftçi portalı: hesabını çiftçi de görür
Portal, çiftçinin telefonundan açılır. Açık borç, hasat vadesi şeridi, ödeme planı, ürün bazlı alım geçmişi, parseller ve mühendisin girdiği ilaçlama-gübreleme takvimi tek yerde durur. Parseller haritada çizilebilir; çizilen alanın dekarı otomatik hesaplanır. Planlı hasat tarihi ile son uygulamanın bekleme süresi çakışıyorsa uyarı görünür. Destek başvurusu ve analiz raporu gibi belgeler için bir klasör bulunur. Şeffaf bir hesap, tezgâhtaki “borcum ne kadar?” sorusunu azaltır ve güveni artırır.
Bir veresiyenin yolculuğu
Mart başında Sindelli’den bir zeytin üreticisi şubeye gelir; gübre ve bakırlı fungisit sınıfında bir ürün alır, ödemeyi zeytin hasadına bırakmak ister. Tezgâhtaki görevli çiftçinin kartını açar: ekili ürünü zeytin, limiti uygun, geçmiş ödemeleri düzenli. Ödeme türü veresiye seçilince vade kasım sonu olarak önerilir, vade farkı fişte ayrı satırda görünür. Satış kaydedildiği anda borç cari karta, hasat vadesi şeridine ve kasım ayının tahsilat takvimine düşer. Çiftçi eve döndüğünde portalında aynı borcu, vadesini ve aldığı kalemleri görür. Kasım geldiğinde muhasebe ekranı bu çiftçiyi zeytin tahsilatları arasında listeler; ödeme yapıldığında kasa, cari ve takvim birlikte güncellenir. Hasat gecikirse ödeme planı yapılır ve yeni taksitler yine aynı ekranlarda izlenir. Defterde sayfa çevirmek, hesap makinesiyle vade farkı bulmak ya da “borcum ne kadardı?” telefonunu yanıtlamak gerekmez.
Kurulumda neler uyarlanır?
Gerçek kurulumda mevcut cari bakiyeler, çiftçi kartları ve açık senetler sisteme aktarılır; vade farkı ve limit kuralları bayinin kendi çalışma şekline göre ayarlanır.